خانه مستوفی بشرویه

خانه ی بسیار زیبایی است. زمانی که از این بنا بازدید کردم یکی از ایوانها در حال بازسازی بود و بلیط فروشی هم در کار نبود. در فضایی که تنها بازدید کننده بودم همه اتاق‌ها رو بازدید کردم و حس خوبی داد. بادگیرها متعلق به عمارت کناری بود که در آن بسته بود. بادگیر خانه مستوفی گویا خراب شده.

مشاهده در گوگل مپس

وقتی در میان کوچه‌های خشتی و مسقف (ساباط‌های) بشرویه قدم می‌زنی، به عمارتی برمی‌خوری که با بادگیرهای رفیعش بر آسمان شهر تکیه زده است: خانه مستوفی. این بنا که متعلق به دوره قاجار است، منزل مسکونی شخصی به نام «مستوفی» بوده و امروز به عنوان یکی از کامل‌ترین نمونه‌های معماری کویری ایران، موزه‌ی مردم‌شناسی این شهر شده است. حسی که در لحظه‌ی ورود به حیاطِ مستطیلی این خانه به من دست داد، حسِ نظم و وقار بود. من با دقت به ایوانِ بسیار بلند و باشکوه ضلع غربی نگاه کردم؛ ایوانی که با دو ستون عظیم و گچ‌بری‌های ظریف، ابهت خاصی به خانه بخشیده است. وقتی به دهانه‌ی بادگیرِ بزرگی که دقیقاً بالای این ایوان قرار دارد خیره می‌شوی، متوجه می‌شی که معماران بشرویه چطور نبضِ بادهای کویری را در دست داشته‌اند تا حتی در داغ‌ترین روزهای تابستان، خنکای مطبوعی را به تالار اصلی هدایت کنند. اما جذابیت اصلی این خانه، بخش‌های زیرزمینی و مخفی آن است. من به سمت «آب‌انبار اختصاصی» خانه رفتم که در دل زمین کنده شده است. بشرویه‌ای‌ها داستانی دارند که می‌گویند این خانه چنان مجهز بوده که در زمانِ محاصره یا قحطی، اهالی خانه می‌توانستند ماه‌ها بدون نیاز به بیرون رفتن، از ذخیره‌ی آب و انبار غله‌ی وسیع زیرزمین استفاده کنند. همچنین، روایتِ عامیانه‌ای هست که می‌گوید در زیر این خانه، تونل‌هایی مخفی (پایاب) وجود داشته که به قنات‌های اصلی شهر راه داشته است؛ قدیمی‌ها می‌گفتند مستوفی چنان نفوذی داشته که می‌توانسته صدایِ پایِ آب را در اعماق زمین بشنود و قبل از همه از آمدنِ سیلاب یا کم‌شدن آبِ قنات باخبر شود. من لابلای سه بخش اصلی خانه (حیاط مرکزی، مطبخ و هشتی ورودی) قدم زدم. چیزی که نظر من را خیلی جلب کرد، تزییناتِ «دندان‌موشی» و قاب‌بندی‌های گچی دور پنجره‌ها بود که در عین سادگی، بسیار اصیل هستند. زیرزمینِ (سردابه) این خانه به قدری خنک است که تفاوت دمای آن با حیاط گاهی به بیش از ۱۵ درجه می‌رسد. اطلاعات کاربردی: موقعیت: بشرویه، محله مستوفی، خیابان ملاعبدالله تونی بشروی. ویژگی خاص: این بنا در حال حاضر به عنوان موزه مردم‌شناسی و همچنین رستوران و اقامتگاه سنتی استفاده می‌شود، پس می‌توانی علاوه بر بازدید، طعم لذیذ غذاهای محلی بشرویه را هم بچشی. نکته عکاسی: بهترین زاویه برای عکاسی، ایستادن در ضلع شرقی حیاط است تا بتوان تصویر ایوان بزرگ و بادگیر بلند را در انعکاسِ حوضِ سنگی وسط حیاط ثبت کرد.

مشاهده در گوگل مپس

یک خانه قاجاری مرمت شده، در بافت تاریخی بشرویه، ساخته شده توسط معماران یزدی و دارای فضاهای متنوع از اندرونی و بیرونی گرفته تا حوضخانه و سرداب. و البته دیگر قسمت‌های این بنا در حال مرمت است. اگر برای بازدید به در بسته خوردید، به اداره میراث فرهنگی بشرویه در همسایگی این بنا مراجعه کنید. همچنین از ساباط مستوفی در کوچه پشتی بنا نیز دیدن کنید که در واقع بخشی از همین مجموعه است.

مشاهده در گوگل مپس

منزل مستوفی در خیابان ملا‌عبدالله‌تونی‌بشروی و کوچه مستوفی شهر بشرویه قرار دارد . این عمارت از جمله بناهای اعیانی است که در دوره قاجاریه ساخته شده ومتعلق به شخصی به نام مستوفی می‌باشد.سبک معماری و بادگیرهای زیبا و ساباط در جانب شمال شرقی این سازه و تزیینات گچی در بخشهای دیگر بنا از ویژگی های بارز ‌منزل مستوفی به شمار میرود . پلان کلی این عمارت مستطیل شکل می باشد و ورودی آن در میانه ضلع جنوب غربی واقع شده است . پس از ورودی دالانی کم عرض قرار دارد که به حیاط متصل میشود . در طرفین دالان ورودی دو اتاق کوچک تعبیه شده‌است‌.صحن حیاط فضایی مستطیل شکل دارد که با آجرهایی مربع شکل فرش شده‌است . در ضلع غربی این عمارت ، ایوانی بزرگ قرار دارد که بر فراز آن سه بادگیر عظیم تعبیه شده ، این بادگیرها شامل یک بادگیر مستطیل شکل بزرگ در میانه و دو بادگیر هشت ضلعی در طرفین اند. بادگیر مستطیل شکل دارای دو دروازه چشمه در طرفین میباشد و به فضای درون ایوان منتهی می‌گردد. دو بادگیر دیگر به زیرزمینی که در ایوان واقع شده‌است راه دارند. ایوان پوششی مسطح دارد ودر بخش فو قانی با دو ستون هشت ضلعی و دو نیم سطون و سه قوس گهواره‌ای مزین شده‌است. فضای طرفین ایوان به صورت دو اشکوبه است.دیوار ضلع غربی عمارت با پنج طاق نمای عمیق و مرتفع تزیین شده ، این طاق نما ها دارای رسمی بندی‌هایی گچی اند. در ضلع جنوبی و شمالی بنا، ورودی چند اتاق به چشم می‌خورد‌ که در بخش بالا و اطراف ورودی‌ها ، طاقچه‌ها و طاقنماهایی زیبا ساخته شده‌است‌. در گوشه شرقی بنا حوض‌خانه قرار دارد . حوض‌خانه فضایی هشت ضلعی داردکه حوض دایره‌ای کوچکی در مرکز آن ساخته شده است این فضا با کلاه فرنگی زیبایی پوشیده شده و تزئینات رسمی‌بندی هنرمندانه‌ای دارد. زیرزمین عمارت که حکم سردخانه را داشته ، فضایی مستطیل شکل دارد که با قوسی خفیف و آجرهای خفته و راسته اجرا شده است. در ضلع شمال شرقی منزل که مشرف به کوچه‌ای کم عرض است ساباطی به طول هجده متر ساخته شده که دیوارهای ساباط با بیست طاق‌نمای ظریف تزئین شده‌است. مصالح به کار رفته در منزل و ساباط مستوفی خشت خام ودر قسمت هایی آجر با ملات گل و گچ می‌باشد‌.

مشاهده در گوگل مپس