مسجد جامع نایین

بنای اولیه مسجد جامع نایین به قرن دوم هجری قمری بازمی‌گردد و قسمت‌های دیگر آن در دوره‌های بعد به بنا افزوده شده است. این مسجد جزو معدود بناهایی محسوب می‌شود که در طول تاریخ، تغییر زیادی نداشته و شکل اولیه خود را حفظ کرده است. معماری مسجد جامع نایین بسیار ساده است و گنبدخانه و ایوان ندارد، مهم‌ترین بخش آن، شبستان‌های سه طرف مسجد هستند.

مشاهده در گوگل مپس

خیلی زیبا، اصیل و چشم‌نوازه. من توی تعطیلی رسمی از این بنا بازدید کردم. بلیت بازدید برای هر نفر در شهریور ۱۴۰۴، ۲۰ هزار تومان بود. شب‌ها نماز مغرب و عشا توی شبستان مسجد برگزار می‌شد که در این زمان امکان بازدید نبود. یه مشکلی که داشت، عدم وجود فرد راهنما، یا حتی تابلو با اطلاعات کافی در مورد مسجد بود.

مشاهده در گوگل مپس

اینجا مسجد جامع نایین است؛ یکی از چهار مسجدِ اولیه‌ی ایران. اینجا از آن جاهایی نیست که با کاشی‌های هفت‌رنگ و زرق‌وبرق چشمت را بزند. نایین با «سکوت» و «سادگی» جادو می‌کند. وقتی پایت را از هیاهوی بازارِ نیمه‌جانِ نایین به داخل محوطه می‌گذاری، انگار ناگهان صدای جهان قطع می‌شود. ستون‌هایی از جنسِ اصالت: به این ستون‌های کوتاه‌قام و تپل نگاه کن. این‌ها یادگار قرن دوم و سوم هجری هستند. برخلاف مسجدهای صفوی که می‌خواهند قد بکشند و به آسمان برسند، این مسجد جوری ساخته شده که انگار می‌خواهد به زمین نزدیک‌تر باشد، متواضع و ریشه‌دار. رقصِ گچ‌بری‌ها بر پوستِ شب: برو به سمت محراب. آن گچ‌بری‌هایی که می‌بینی، از آن نوعی نیست که با قالب درست شده باشد؛ دستِ هنرمندِ هزار سال پیش، سرِ صبر و حوصله، طرح‌های اسلیمی را از دلِ گچ بیرون کشیده. در نورِ کم‌جانِ شبستان، این گچ‌بری‌ها شبیه توری‌های سپیدی هستند که روی تنِ خشنِ دیوار کشیده‌اند. پایاب و خنکای زیرزمین: در میانه حیاط، پله‌هایی هست که تو را به اعماق زمین می‌برد؛ به جایی که آب قنات از زیر مسجد رد می‌شده. در آن پایین، حتی وقتی روی زمینِ نایین هوا مثل کوره داغ است، هوایی چنان خنک و مطبوع جریان دارد که دلت نمی‌خواهد بیرون بیایی. آنجا صدای چک‌چک آب، تنها چیزی است که سکوتِ هزارساله را می‌شکند. اتمسفر و روحِ مکان: بوی این مسجد، بوی خاکِ قدیمی و بوی عباهای پشمیِ نایینی است. اینجا خبری از شلوغیِ اصفهان نیست. پیرمردهایی را می‌بینی که با آرامشِ عجیبی گوشه‌ای نشسته‌اند و به دیوارهای هزارساله تکیه داده‌اند. اتمسفر نایین، آدم را به «درون» خودش می‌برد. اینجا جایی برای فکر کردن است، نه فقط تماشا کردن. یک روایتِ پنهان: می‌گویند منبرِ چوبیِ این مسجد (که یکی از قدیمی‌ترین منبرهای جهان است) را بدون حتی یک میخ ساخته‌اند؛ فقط با هنرِ کام‌وزبانه و چفت کردنِ قطعات چوبِ گردو. این یعنی صبر؛ چیزی که ما امروزه در زندگی‌هایمان گم کرده‌ایم. نکته رفیقانه: حتماً از «پایاب» مسجد دیدن کن و اگر توانستی، سری هم به سردابِ زیر حیاط بزن. نورهایی که از سوراخ‌های سقف به کفِ زیرزمین می‌تابند، جوری فضا را می‌سازند که انگار وسط یک تابلوی نقاشیِ کلاسیک ایستاده‌ای. نایین، ایستگاهِ اولِ هنرِ اسلامی در ایران است؛ جایی که سادگی هنوز مقدس است.

مشاهده در گوگل مپس

از مسجد جامع نایین دو تا چیز رو بیشتر از همه دوست دارم .یکی ترکیب مقرنس کاریاش که آدم نمیتونه ازش چشم برداره و یکی هم سرداب تاریک میجد است که معروفه جن دارد. معماری مسجد به صدر اسلام بر می‌گردد و هر کدام از ستون‌ها آجرکاریهای مخصوص به خود را دارد. بسیار زیبا و باشکوه بنا شده و حس سفر به تاریخ را در انسان القا می کند.

مشاهده در گوگل مپس