نارین قلعه

نارین‌قلعه (یا نارنج‌قلعه) نائین، کهن‌ترین بنای تاریخی این شهر کویری و یکی از مهم‌ترین دژهای باستانی ایران مرکزی است. این بنا که درست در قلب بافت تاریخی نائین (میان محله‌های باب‌المسجد، کلوان و نوآباد) قرار گرفته، هسته اولیه شکل‌گیری شهر محسوب می‌شود. در ادامه، تحلیل ویژگی‌های برجسته این بنا بر اساس داده‌های تاریخی و باستان‌شناسی ارائه شده است: ۱. قدمت و پیشینه تاریخی دوران ساخت: بر اساس ابعاد خشت‌ها و سبک معماری، باستان‌شناسان قدمت آن را به دوره اشکانیان (پارتیان) یا ساسانیان نسبت می‌دهند (حدود ۲۰۰۰ سال پیش). کاربری: گمانه‌زنی‌های متعددی درباره کاربری اولیه آن وجود دارد؛ برخی آن را یک آتشگاه باستانی می‌دانند و برخی دیگر معتقدند به عنوان یک دژ نظامی یا مرکز اداری و حاکم‌نشین شهر استفاده می‌شده است. روایت‌های تاریخی: اصطخری، جغرافیدان قرن چهارم هجری، در نوشته‌های خود از این قلعه نام برده و به خندق‌های عمیق اطراف آن اشاره کرده است. همچنین این قلعه شاهد نبردهای تاریخی مهمی میان «آل مظفر» و «چوپانیان» بوده است. ۲. ویژگی‌های معماری و ساختاری مصالح: تمام بنا از خشت خام و چینه ساخته شده است. ابعاد خشت‌ها متفاوت است (از ۴۳×۴۳ تا ۲۲×۲۲ سانتی‌متر) که نشان‌دهنده بازسازی و گسترش قلعه در دوره‌های مختلف تاریخی است. ارتفاع و ابعاد: در گذشته، با احتساب عمق خندق، ارتفاع قلعه به حدود ۵۰ متر می‌رسید که آن را به بلندترین بنای شهر (حتی بلندتر از مناره مسجد جامع) تبدیل می‌کرد. امروزه ارتفاع دیوارهای باقی‌مانده بین ۱۴ تا ۲۵ متر متغیر است. سیستم دفاعی: این قلعه به صورت چندضلعی طراحی شده و دارای چندین برج در گوشه‌ها بوده است. وجود خندق عمیق دورتادور آن، نفوذ به دژ را در زمان حملات بسیار دشوار می‌کرد. ۳. وضعیت فعلی و برنامه‌های احیا متأسفانه امروزه بخش بزرگی از این بنا تخریب شده و تنها بقایای دیوارهای عظیم و طاق‌های خشتی آن دیده می‌شود. با این حال: ثبت ملی: این اثر در سال ۱۳۶۵ (و مجدداً در ۱۳۸۰) در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تبدیل به سایت‌موزه: طبق آخرین گزارش‌ها، طرح‌هایی برای تبدیل نارین‌قلعه به یک «سایت‌موزه» در جریان است. در سال‌های اخیر، عملیات استحکام‌بخشی هسته مرکزی، پی‌بندی و بازسازی برخی برج‌ها برای جلوگیری از تخریب بیشتر انجام شده است.

درب در تاریخ یک اردیبهشت 1403 بسته بود و نمیشد رفت داخلش بخش های پراکنده ای از نمای بیرونی ترمیم شده ولی بنظر میرسید داخلش وضعیت چندان جالبی نداره و اینکه همچین بنای کهن و ارزشمندی هیچ تابلویی نداشت که توضیحات هر چند حداقلی راجع بهش داده بشه

قلعه وضعیت خوبی ندارد ولی به نظر میامد بعضی قسمت ها در حال مرمت است، دری که محلی ها گفتن تازه نصب شده بسته بود و قابل بازدید نبود، امیدوارم با توجه به اینکه شهر نایین مقصد گردشگری قوی هست به این قلعه هم رسیدگی بشود و قابل بازدید شود

نارین قلعه نایین را «نارنج قلعه نایین» نیز می‌نامند. از مناره‌ مسجد جامع این شهر، با ۴۰ متر ارتفاع، بلندترین بنای قدیمی شهر به شمار می‌رود. قدمت نارین قلعه نایین به دوره‌ اشکانیان یا دوران ساسانیان بازمی‌گردد. ورود به بخش‌های داخلی نارین قلعه نایین امکان‌پذیر نیست. نارین قلعه نایین در بافت شهری قرار دارد، و امکانات رفاهی و فروشگاهی مناسبی در اطراف آن وجود دارد. در ایام تعطیل تورهای گردشگری زیادی از بافت تاریخی نایین دیدن می‌کنند و این منطقه نسبتا شلوغ است. بازدید از نارین قلعه نایین رایگان است.

فقط اطرافش می‌تونید گشت بزنید و داخل نمی‌تونید برید. ولی در نوروز ۱۴۰۴ پر از بادخورک زیبا بود و کیف کردیم از شنیدن صدا و دیدن پروازشون.

قدمت این قلعه به دوره پارت ها و ساسانیان بر می گرده که اول یک آتشکده بوده و بعدها به دژ نظامی تبدیل شده و امروزه بقایای اون قلعه باشکوه باقی مونده - نزدیک اینجا بهترین جاذبه های تاریخی نایین هست که پیاده میشه دید - خود قلعه هم نمیشه داخلش رفت و فقط از بیرون میشه تماشا کرد.

یکی از جاهای دیدنی و جالب توی نایین، همین نارنج قلعه هستش. خوشبختانه در حال باز سازی هستش. بافت قدیم هم تطرافش هستش که خوی کار کردند.

دریغ از یک تابلو یا استند برای معرفی این بنا که ظاهرا قدیمی‌ترین اثر معماری در نایین هست.

متاسفانه هیچ توضیحاتی در این مکان نیست، ورودیه و راهنما نداره و به نظر میرسه ميراث فرهنگی اقدام خاصی روی این بنای تاریخی انجام نداده

حتما از نایین و محله محمدیه که کنار شهر قرار گرفته همراه کارگاه عبابافی و قلعه نارنج دیدن کنید..

این قلعه وسط باقت تاریخی شهر هست و ورودی بابتش گرفته نمیشه. ولی خوب خیلی قلعه خاصی هم نیست. یه قلعه نسبتاً کوچک بود. بخش زیادیش هم هنوز تعمیر نشده.

امیدوارم سازمان میراث فرهنگی چنین بناهایی را فراموش نکند و به آنها رسیدگی کند

قلعه ای قدیمی و پر ابهت ولی متاسفانه تقریبا رها شده است

نارین قلعه 5 هزار ساله کهن ترین ارگ حکومتی جهان که در پنج مرحله بر روی بناهای قبلی ساخته میشده بعد از ارگ بم بزرگترین شهر قلعه خشتی جهانه

نخستین تاریخ نویسان استان یزد ساخت نارین قلعه را به زمان حضرت سلیمان اختصاص داده اند! و معتقد بودند که ایشان برای پنهان داشتن گنجینه عظیم شان از این بنا استفاده می کردند. البته واضح است که این گفته ها بیشتر جنبه داستان و روایت داشته و از واقعیت به دور است! اما آنچه بر طبق اسناد باستان شناسی به دست آمده، نشان می دهد که ساخت قلعه به حدود 5000 سال پیش بر می گردد و به عنوان کهن ترین ارگ حکومتی جهان شناخته می شود. کشف سفالینه هایی که منقش به تصاویر نیمه انسان و نیمه حیوان هستند مربوط به تمدن عیلامی هاست که سه هزار سال پیش از میلاد می زیسته اند که این آثار بر شهرت و اهمیت این بنا افزوده اند. بخش هایی که به عنوان بناهای خشتی به کهن دژ افزوده شدند مربوط به دوران ساسانی بوده که با یافتن کتیبه های پهلوی مربوط به آن دوران بر اعتبار تاریخی بنا صحه می گذارند. نارین قلعه در دوران ظهور اسلام در ایران نیز به دلیل استحکام و غیر قابل نفوذ بودنش بسیار محبوب و مورد توجه بوده که به عنوان محل سکونت نیز از آن استفاده می شده است. نارین قلعه در هفت طبقه و مساحتی بالغ بر سه هکتار با برج و بارو و دربندهای متعدد ساخته شده است. دیواره پایینی قلعه قطری حدود بیست متر دارد که موجب استحکام بی نظیر این بنا گردیده، همچنین دارای اتاق های متعدد و اتاقک های کوچک تو در تو که همگی به هم راه دارند. خشت هایی که در ساخت قلعه استفاده شده از ابعاد متفاوتی برخوردار هستند که برخی از آن ها مربوط به دوران مادها می باشد. برگرفته از وب سایت مستر بلیط

این بنا درست در مرکز بافت تاریخی شهر نایین و در بین محله‌های قدیمی یعنی باب‌المسجد ، کلوان ، نوآباد واقع شده است و قدیمی ترین بنای شناخته شده در بافت تاریخی شهر نایین است. از مهمترین و قدیمی ترین بناهای شهر، «نارین قلعه» یا «نارنج قلعه» بنا بر نوع مصالح و سبک بنا، می‌تواند مربوط به دوران پارتیان یا دوران ساسانیان باشد و احتمالاً آتشگاه بوده است. که از آن به عنوان دژ یا کهن دژ شهر استفاده می‌شده است. به ویژه آن که این بنا درست درمیان بافت تاریخی نایین قرار گرفته است. درباره کارکرد قلعه اطلاع صحیحی در دست نیست. اما گمان می‌رود این قلعه، همراه با فضای اطراف، مرکز اداری و نظامی شهر بوده باشد. متأسفانه امروزه از این بنا چیزی جز چند دیوار خشتی و بقایای یک قلعه عظیم باقی نمانده است. دور تا دور قلعه در قدیم خندقی احاطه نموده بودند که از پایین‌ترین قسمت خندق تا بالاترین قسمت بنا در قدیم ۵۰ متر ارتفاع داشته است و بنای مذکور به صورت چند ضلعی بوده که چندین برج در گوشه اضلاع آن قرار داشت. جنگ امیر مبارزالدین محمد آل مظفر و ملک اشرف چوپانی در این قلعه روی داد.

نارین قلعه یا نارنج قلعه، قلعه‌ای باستانی در شهر نائین در استان اصفهان است. این بنا درست در مرکز بافت تاریخی شهر نائین و در بین محله‌های قدیمی یعنی باب‌المسجد، کلوان، نوآباد واقع شده‌است و قدیمی‌ترین بنای شناخته شده در بافت تاریخی شهر نائین است. مهمترین و قدیمی‌ترین بناهای شهر، «نارین قلعه» یا «نارنج قلعه» بنا بر نوع مصالح و سبک بنا، می‌تواند مربوط به دوران پارتیان یا دوران ساسانیان باشد و احتمالاً آتشگاه بوده‌است.که از آن به عنوان دژ یا کهن دژ شهر استفاده می‌شده‌است. به ویژه آن که این بنا درست درمیان بافت تاریخی نائین قرار گرفته‌است. دربارهٔ کارکرد قلعه اطلاع صحیحی در دست نیست. اما گمان می‌رود این قلعه، همراه با فضای اطراف، مرکز اداری و نظامی شهر بوده‌باشد. متأسفانه امروزه از این بنا چیزی جز چند دیوار خشتی و بقایای یک قلعه عظیم باقی نمانده‌است.

بنای مخروبه "نارین قلعه"، قدیمی ترین بنای شناخته شده در بافت قدیم شهر "نائین" است، که متعلق به دوره "اشکانیان" است. این بنای تاریخی درست در مرکز بافت قدیم شهر واقع است و در دوره های بعدی شهر پيرامون آن توسعه یافته است. The ruined monument, Narin Castle, is the oldest known building in the old fabric of Naein, which belongs to the Parthian period. This historic building is located right in the center of the old city texture and the city has developed in the later periods around it.

یک قلعه با شکوه ولی حیف فقط باید از بیرون نظاره گر این عظمت و شکوه باشی

نای تاریخی نارین قلعه به عنوان قدیمی ترین بنای شناخته شده در بافت تاریخی شهر نائین متعلق به دوره پارتیان قبل از اسلامه. این بنای تاریخی درست در مرکز بافت تاریخی شهر نائین بوده که به عنوان دژ یا کهندژ در دوره های بعدی شهر در اطراف آن توسعه و گسترش یافته. دور تا دور قلعه رو در قدیم خندقی احاطه کرده بوده که از پایین ترین قسمت خندق تا بالاترین قسمت بنا در قدیم ۵۰ متر ارتفاع داشته. بنای مذکور به صورت چند ضلعی بوده که چندین برج در گوشه اضلاع آن قرار داره . مصالح اصلی این بنا خشت بوده و این دوره های مختلف ساخت و توسعه این بنا رو نشون می ده .اونقدر معروفه که حتی تا دوره قاجار هم از این بنا استفاده می شده .بنای تاریخی نارین قلعه به شماره ۴۱۷۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده.