طاق طویله، مکان تاریخی جذاب در ایذه، یکی از جاذبههای مهم گردشگری منطقه است. این بنا با طراحی معماری سنتی و تاریخچهی غنی، برای گردشگران و علاقهمندان به فرهنگ، فضایی دلنشین و آرام ایجاد میکند. در محلهی تاریخی شهر، با قدم زدن در اطراف، میتوانید حس زندگی گذشته را تجربه کنید. اگر به دنبال یک روز پر از فرهنگ و زیبایی هستید، حتماً این مکان رو به لیست سفر خود اضافه کنید؛ یه لحظهی خاطرهانگیز در انتظار شماست.
طاق طویله، که در واقع یک ارگ حکومتی یا کاروانسرای دوره اتابکان لر است، با معماری شکوهمند و سیستمهای آبرسانی پیشرفتهاش در دل شهر ایذه جایگاه ویژهای دارد؛ اما نظرات کاربران نشان میدهد که این مکان هنوز در وضعیت ناپایدار و نادیده گرفته شدهای قرار دارد: برخی از بازدیدکنندگان از زیبایی و تاریخپژوهی آن لذت میبرند، در حالی که دیگران به عدم نظافت، حضور میوهفروشی و دستفروشی، نبود حیاط امن و کمبود محافظت اشاره میکنند؛ حتی چند نفر به بوی نامطبوع و فضای آلوده اشاره کردهاند. در مجموع، طاق طویله بهعنوان یک اثر ملی ارزشمند شناخته میشود، ولی نیازمند توجه جدی از سوی شهرداری و مسئولان میراث فرهنگی برای حفاظت، بازسازی و ایجاد امکانات مناسب برای بازدیدکنندگان است.
HESAM ASHOORI
۶ ماه قبل
۵
طاق طویله، یکی از بناهای مرموز و ارزشمند تاریخی در قلب شهر ایذه (استان خوزستان) است که برخلاف نام عامیانهاش، هیچ ارتباطی با اصطبل یا طویله ندارد. این بنا در واقع بقایای یک ارگ حکومتی یا کاروانسرای مجلل متعلق به دوره اتابکان لر بزرگ (قرن هفتم و هشتم هجری) است.
تحلیل ویژگیهای معماری و تاریخی این بنا به شرح زیر است:
۱. معماری و پلان (شکوه دوره ایلخانی و تیموری)
طاق طویله از نظر سبک معماری، شباهتهای زیادی به بناهای دوره ایلخانی دارد:
ساختار دو طبقه: این بنا در دو طبقه ساخته شده و دارای یک حیاط مرکزی است که اتاقها و ایوانها به دور آن چیده شدهاند.
تکنیک تاقزنی: نام «طاق» به دلیل وجود سقفهای گنبدی و تاقهای ضربی متعددی است که در ساخت آن به کار رفته است. این تاقها با استفاده از سنگ لاشه و ملات گچ ساخته شدهاند که استحکام بسیار بالایی دارند.
تزیینات کاشیکاری و گچبری: در حفاریهای باستانشناسی، بقایای کاشیهای زرینفام و معرق و همچنین گچبریهای بسیار ظریف یافت شده که نشان میدهد اینجا مکانی برای اقامت بزرگان و حاکمان بوده است.
۲. سیستم پیشرفته آبرسانی
یکی از شگفتانگیزترین بخشهای طاق طویله، سیستم انتقال آب آن است:
آب از طریق لولههای سفالی (تنبوشه) از چشمههای کوه الهک به درون بنا هدایت میشده است.
وجود حوضها و شبکههای فاضلاب دقیق، نشاندهنده سطح بالای دانش مهندسی در زمان اتابکان لر است.
۳. کاربری واقعی بنا
پژوهشگران معتقدند این بنا به چند دلیل نمیتوانسته طویله باشد:
موقعیت استراتژیک: قرارگیری در مرکز شهر و اشراف بر منطقه.
تزیینات اشرافی: استفاده از کاشیکاریهای گرانقیمت که معمولاً در مساجد جامع یا کاخهای حکومتی به کار میرفته است.
فرضیه فعلی: این مکان احتمالاً دارالحکومه یا مدرسه و خانقاهی مجلل بوده که در مسیر جادههای تجاری قرار داشته است.
۴. اتابکان لر بزرگ (سازندگان بنا)
اتابکان لر بزرگ سلسلهای بودند که بر بخشهای وسیعی از خوزستان و چهارمحال و بختیاری حکومت میکردند و شهر ایذه (مالامیر) پایتخت آنها بود. طاق طویله نمادی از دوران طلایی و شکوفایی معماری این سلسله محسوب میشود.
مختصات بازدید:
موقعیت: استان خوزستان، شهر ایذه، خیابان محمد رسولالله (ص)، در نزدیکی کوشک نورآباد.
نکته: این بنا در سالهای اخیر مورد کاوشهای گسترده قرار گرفته و بخشهای زیادی از آن از زیر خاک بیرون آورده شده است.
بقایای از دوران ایلخانی... بقایا و پلان خبرر از ساختمان عظیم و باشکوهی میدهد اما حالا متاسفانه رها شده و با اینکه مقدار قابل توجهی از ساختمان باقی مانده توجهی باه آن نمیشود... هیچ حصار یا نگهبانی اطراف آن نیست و تمام محوطه پر از علفهای هرز شده است
محوطه تاق طویله مربوط به دوره ایلخانی - دوره تیموریان است و در ایذه، خیابان محمد رسولالله واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۳ مهر ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱]
محوط
بنا کاملا نشان دهنده معماری و سیستم ابرسانی ان دوره بوده و بسیار با ارزش است البته زمانی که به انجا رسیدیم خیلی تعجب کردم چو اصلا محافظت نمیشه و در بخشی از ان دستفروشی و هندوانه فروشی انجام میشه
