Aqda Reservoir | آب انبار دروازه، جاذبههای گردشگری در عقدا، استان یزد. این دریاچهی طبیعی، جایگاه ویژهای در دل محلهی عقدا دارد و برای گردشگران و محلیها جایگاه خاصی پیدا کرده؛ خیلیها به خاطر چشمانداز آرامشبخش و هوای خنک آن، بهعنوان مقصدی برای استراحت و عکاسی انتخاب میکنند. اگر به دنبال یک روز آرام در دل طبیعت هستید، این مکان را حتماً امتحان کنید؛ فقط یه کولهپشتی کوچک، آب و خوراکی بردارید تا از لحظات بینظیر آن بهرهمند شوید.
آبانبار دروازه عقدا، که در کنار دروازه بزرگ و برج خواجه نعمت واقع شده، با طراحی مهندسیاش که آب را در تابستانهای خشک ایران خنک نگه میدارد، بهعنوان یکی از جاذبههای تاریخی و گردشگری شهر عقدا شناخته میشود؛ بازدیدکنندگان با ۵ ستاره و ۴ ستاره (از جمله هسیم اشوری، سمیه یکتایی و علیاس نصری) از آب خنک، بادگیرهای خنککننده، ساختار استوانهای مقاوم و موقعیت استراتژیکش که برای کاروانها و ساکنان شهر حیاتی بوده، تعریف میکنند؛ این بنا نهتنها نمادی از مدیریت منابع آب در اقلیم خشک است، بلکه تجربهای تاریخی و لذتبخش برای هر گردشگری است که میخواهد در دل تاریخ عقدا، لحظهای آرامشبخش را تجربه کند.
HESAM ASHOORI
۸ ماه قبل
۵
آبانبار دروازه عقدا یکی از بناهای حیاتی و مهندسیشده در حاشیهی بافت تاریخی عقدا (اردکان) است که دقیقاً در کنار دروازه بزرگ و برج خواجه نعمت قرار دارد. این بنا نمونهای درخشان از مدیریت منابع آب در اقلیم خشک ایران است که برای تأمین نیاز کاروانهای ورودی به شهر و ساکنان محلهی دروازه ساخته شده است.
تحلیل فنی و معماری این آبانبار به شرح زیر است:
۱. کالبدشناسی معماری و مخزن
این آبانبار از نظر ساختار کالبدی دارای اجزای استانداردی است که با دقت مهندسی شدهاند:
خزینه (مخزن): مخزن استوانهای این بنا در دل زمین حفر شده تا دمای آب را در گرمای شدید تابستان پایین نگه دارد. دیوارههای داخلی آن با ملات ساروج (ترکیبی از آهک، خاکستر، ماسه و لوئی) اندود شده که کاملاً ضدآب و آنتیباکتریال است.
گنبد: پوشش مخزن به صورت نیمکره یا گنبدی است که از خشت و آجر ساخته شده. این گنبد علاوه بر محافظت از آب در برابر آلودگی و تابش مستقیم خورشید، به تهویه هوا نیز کمک میکند.
۲. سیستم تهویه و بادگیرها
یکی از ویژگیهای فنی برجستهی این آبانبار، استفاده از بادگیر برای خنکسازی است:
بادگیرهای تعبیه شده بر فراز مخزن، جریان باد را به درون هدایت کرده و با عبور دادن آن از روی سطح آب، باعث تبخیر سطحی اندک و خنک شدن چشمگیر آب میشوند. این فرآیند فیزیکی باعث میشد تا مسافران خسته از راه، همواره به آبِ خنک و گوارا دسترسی داشته باشند.
۳. سردر و پاشیر
پاشیر: برای دسترسی به آب، راهپلهای عمیق (پاشیر) تعبیه شده که با تاقهای ضربی پوشانده شده است. تعداد پلهها نشاندهندهی عمق مخزن و تراز آبِ قناتِ تغذیهکننده است.
موقوفه رشتی: این آبانبار بخشی از مجموعهی خدماتی حاج ابوالقاسم رشتی (بانی کاروانسرا) است که با هدف تأمین رفاه عمومی و به عنوان یک کار عامالمنفعه بنا شده است.
۴. موقعیت استراتژیک
قرارگیری این آبانبار در کنار دروازه عقدا تصادفی نیست. این مکان نقطهی تلاقی مسافران خسته از کویر و نگهبانان شهر بوده است. وجود آب در این نقطه، امنیت و بقای شهر را در زمان محاصره یا خشکسالی تضمین میکرد.
مختصات بازدید:
آدرس: یزد، عقدا، در جوار برج خواجه نعمت و دروازه قدیمی شهر.
وضعیت فعلی: بنا مرمت شده و به عنوان یکی از جاذبههای شاخص بافت تاریخی عقدا قابل بازدید است.
