بازار عقدا، جاذبههای گردشگری این شهر است و با معماری بومی و فضای گرم بازارهای سنتی تجربه‌ای دلنشین ارائه می‌دهد. به دیدنش که بیایید، از فروشگاه‌های کوچک صنایع دستی و کالاهای محلی لذت ببرید و جو دوستانه locals را احساس کنید. مکانی عالی برای گشتن، خرید سوغات و همراهی با مردم مهمان‌نواز عقدا است.
بازار عقدا، با سقف‌های ضربی و نورگیرهای گل‌جام که گرمای تابستان را از داخل دور می‌دارد، همچون قلبی تاریخی و معماری‌پذیر در دل شهر کویری عقدا می‌تپد؛ کف‌های سنگی یا آجر، حجره‌های بالاتر برای جلوگیری از گرد و غبار، و پیوستگی با ساباط‌های سرپوشیده، همه‌چیز را به یک فضای سایه‌دار و گرم تبدیل کرده. این بازار نه تنها در طول زمان به‌عنوان مرکز تجاری و اجتماعی شهر عمل کرده، بلکه در داخل حصار دفاعی قرار گرفته و در زمان‌های بحرانی همچنان فعالیت می‌کرد؛ دروازه‌ی بزرگ شهر مستقیماً به مسیرهای بازار متصل بود. بازدیدکنندگان از این ترکیب معماری و تاریخ لذت می‌برند و می‌توانند در انتهای راسته بازار به مسجد جامع عقدا و حمام قدیمی دسترسی پیدا کنند؛ در حالی که چندین نظر دیگر به‌صورت خلاصه یا بدون جزئیات ثبت شده‌اند، اما اکثر بازدیدکنندگان با امتیاز ۵ و ۴، تجربه‌ای مثبت و دلنشین از این جاذبه‌ی گردشگری تاریخی را گزارش کرده‌اند.
HESAM ASHOORI
۸ ماه قبل
۵
بازار تاریخی عقدا، که به عنوان «بازار نو» یا بازار میان‌محله نیز شناخته می‌شود، شریان حیاتی اقتصاد و اجتماع در بافت کهن این شهرِ کویری بوده است. این بازار از نظر کالبدی، نمونه‌ای ظریف از انطباق معماری تجاری با شرایط اقلیمی سخت منطقه است.
تحلیل فنی و ساختاری این بازار به شرح زیر است:
۱. معماری و ساختار کالبدی
بازار عقدا برخلاف بازارهای بزرگ شهرهایی مثل یزد، ساختاری متناسب با جمعیت و نیازهای محلی دارد، اما از نظر مهندسی دقیق است:
سقف‌های ضربی و تاق‌وچشمه: پوشش سقف بازار به صورت تاق‌های جناغی و ضربی است که از خشت و آجر ساخته شده‌اند. این سقف‌های بلند مانع از نفوذ گرمای شدید تابستان به داخل مسیر می‌شوند.
نورگیرها (گل‌جام): در رأس تاق‌ها، روزنه‌هایی برای تأمین نور و تهویه طبیعی هوا تعبیه شده است. این سیستم اجازه می‌دهد هوای گرم به سمت بالا صعود کرده و خارج شود و هوای خنک‌تر در سطح پایین جریان یابد.
کف‌سازی: در گذشته کف بازار با سنگ یا آجر پوشانده شده بود تا در اثر رفت‌وآمد زیاد و حمل بار، فرسایش خاک به حداقل برسد.
۲. پیوندهای کالبدی (ساباط‌ها و مجموعه‌ها)
یکی از ویژگی‌های فنی بازار عقدا، پیوستگی آن با سایر عناصر شهری است:
اتصال به ساباط‌ها: بازار در بسیاری از نقاط با ساباط‌های (کوچه‌های سرپوشیده) مسکونی تلاقی دارد. این پیوستگی باعث می‌شود که یک فضایِ سایه‌دارِ ممتد برای عابران ایجاد شود.
مجموعه حاج ابوالقاسم رشتی: بخشی از رونق بازار در دوره‌ی قاجار مدیون نزدیکی آن به کاروانسرا و آب‌انبار رشتی بوده است. بازرگانانی که در کاروانسرا اقامت می‌کردند، کالاهای خود را در این بازار عرضه می‌نمودند.
۳. حجره‌ها و راسته‌ها
حجره‌های بازار عقدا معمولاً در سطحی کمی بالاتر از کفِ اصلی قرار دارند تا از ورود گرد و غبار یا آبِ احتمالیِ حاصل از شست‌وشو به داخل مغازه جلوگیری شود. در این بازار راسته‌های کوچکی برای مشاغل سنتی نظیر آهنگری، عطاری و بزازی وجود داشته که امروزه برخی از آن‌ها با تغییر کاربری به کارگاه‌های صنایع دستی تبدیل شده‌اند.
۴. نقش استراتژیک در قلعه‌ی شهر
بازار عقدا در درونِ حصارِ دفاعی شهر قرار داشته است. این یعنی در زمانِ حمله‌یِ دشمن یا طوفان‌هایِ سهمگین، فعالیت‌های تجاری و تأمین آذوقه‌ی مردم بدون وقفه در فضایی امن ادامه می‌یافت. دروازه‌ی بزرگ عقدا مستقیماً با مسیرهایِ منتهی به بازار در ارتباط بوده است.
مختصات بازدید:
موقعیت: مرکز بافت تاریخی عقدا، شهرستان اردکان.
جاذبههای مجاور: در انتهای راسته بازار، می‌توانید به مسجد جامع عقدا و حمام قدیمی دسترسی پیدا کنید که همگی بخشی از هسته‌ی اولیه و تاریخی شهر هستند.
