دروازه چهل دختران، مکان یادبود واقعه تاریخی در نائین، استان اصفهان، یه جای پر از حس وادار و احترام است. این دروازه به یاد دختران جوانی است که در تاریخ ایران قربانی شدند و هنوز در دل مردم جایگاه ویژهای دارند. اگر به نائین سفر میکنید، حتماً این مکان رو از دست ندهید؛ در اطرافش فضای آرام و طبیعتی زیبا وجود دارد که میتونید با دوستانتون یه پیادهروی کوتاه در اطراف انجام بدید. یه یادآوری ساده: قبل از رفتن، یه فنجون قهوه ایرانی بخورید تا انرژیتون بالا بره.
دروازه چهل دختران، که در قلب نائین و در محله نوآباد قرار گرفته، همچنان با دربهای بالایی و پایینیاش که بهخوبی حفظ شدهاند، جلوهای زیبا و تاریخی به بازدیدکنندگان میدهد؛ حتی اگر مغازههای اطراف بازار تاریخی ایلخانی تیموری در حال تخریب باشند، این ورودی همچنان بهعنوان یک دروازهی تاریخی و معماریپذیر، دروازهی اصلی به بازار را بهصورت شگفتانگیزی باز میکند و با طراحی خشتی و برجهای دیدبانیاش، حس تاریخ و دفاعی را در دل هر بازدیدکنندهاش زنده نگه میدارد.
HESAM ASHOORI
۶ ماه قبل
۵
دژِ خشتی که راه به بازار دارد
دروازه چهلدختران (یا همان دروازه کلوان) صرفاً یک دهانه برای عبور و مرور نیست؛ این بنا بخشی از سیستم پدافندی و حصار قدیمی شهر نایین بوده است. اگر با دقتِ یک مهندس به آن نگاه کنیم، ظرافتهای ساختاریاش خودنمایی میکند:
سازهی خشتی و دیوارهای قطور: ضخامت دیوارها در این بخش به قدری است که دمای بیرون را در تابستانهای سوزان کویر، پشت در نگه میدارد. خشتهای پخته و ملاتِ سنتی چنان همگرا عمل کردهاند که بعد از قرنها، هنوز پابرجا مانده است.
برجهای دیدبانی: دو طرف دروازه، برجهای مدوری قرار دارد که کاربرد نظامی داشتهاند. تیرکشهای تعبیه شده در بدنه برج، زاویه دید ۳۶۰ درجهای به نگهبانان میداد تا کوچکترین تحرکی را در دشتهای اطراف رصد کنند.
اتصال به بدنه بازار: هوشمندی معمار در اینجا مشخص میشود که بلافاصله بعد از ورود از این دروازه، فضای باز به فضای سرپوشیده (راسته بازار) تبدیل میشود. این تغییر ساختاری، یک «تله حرارتی» ایجاد میکند که باعث جریان هوای خنک در کل مسیر بازار میشود.
💡 نکته رفیقانه: وقتی به این دروازه رسیدی، مستقیم وارد بازار نشو. چند دقیقهای کنار بدنه کاهگلیاش بایست و به بافتِ بندکشیها دقت کن. اینجا یکی از بهترین نقاط برای درک «رنگ کویر» است. راستی، اگر قصد عکاسی داری، لنزت را روی حالت واید (Wide) بگذار تا بتوانی عظمت برجهای دو طرف دروازه را در یک قاب جا بدهی؛ چون کوچه منتهی به آن کمی باریک است و فضای عقبگرد زیادی نداری.
رفیق، نایین هنوز کلی رمز و راز دارد، مقصد بعدی کجا باشد؟
۱. مسجد جامع نایین: تماشای یکی از قدیمیترین مساجد ایران با گچبریهایی که شبیه توریِ ظریف هستند؟ ۲. خانه پیرنیا (موزه مردمشناسی): ورود به دنیای اشرافیِ صفوی و تماشای نقاشیهای دیواری خیرهکننده؟
متاسفانه خیلی از مغازه های این بازار تاریخی ایلخانی تیموری مخروبه ست اما ورودی بازار به شکل مناسبی حفظ شده
کلون بالایی و پایینی درب ورودی بسیار زیبا و جالبه
