ساباط درخونه، موزهای در قلب شوشتر است که یادگارِ تاریخیِ این شهر را به خوبی نمایش میدهد. در این مکان شاهد اشیاء تاریخی، تصاویر و توضیحات جذاب خواهید بود و فضای دوستانه و آرامی را تجربه میکنید. بازدیدکنندگان از علاقهمندان تاریخ تا خانوادهها و علاقهمندان معماری ایرانی از همه گروههای سنی میتوانند با تاریخ این منطقه ارتباط بگیرند.
سباط درخونه، یکی از نمادهای تاریخی شوشتره که با ارتفاع بلند، طاقهای ضربی قوی و تزئینات آجری خاصش، همیشه چشمنواز بوده؛ اینجا مثل یه دروازهی بزرگ بود که برای جمعهای خانوادگی و گپوگفت پیرنشینها ساخته شد، و همینطور یه جای خنکنوازهست که حتی در گرمای ۵۰ درجه تابستان، سایهی دائمی دیوارهای ضخیمش باعث میشه داخلش مثل یه فضای خنک و آرام باشه؛ عکاسان هم عاشق بازی نور و سایه روی دیوارهای کاهگلی و آجریش هستند و اینجا بهعنوان یکی از محبوبترین لوکیشنهای عکاسی در بافت قدیم شهر شناخته میشه.
HESAM ASHOORI
۶ ماه قبل
۵
ساباط درخونه (Dar-Khuneh) یکی از نمادینترین و تصویریترین ساباطهای شهر شوشتر است که در محلهای به همین نام واقع شده است. این ساباط به دلیل ارتفاع بلند، طاقهای ضربی مستحکم و تزیینات آجری خاص، همواره مورد توجه معماران و گردشگران قرار داشته است.
در ادامه، ویژگیهای برجسته این اثر تاریخی را مرور میکنیم:
۱. وجه تسمیه و جایگاه اجتماعی
واژه «درخونه» در گویش محلی به معنای «دربِ خانه» یا بهعبارتی ورودیِ خانههای بزرگ و اعیانی است. این ساباط در گذشته ورودیِ مجموعهای از خانههای اشرافی و بنام شوشتر بوده است. از آنجا که ساباطها اغلب در مقابل منازل افراد بانفوذ ساخته میشدند تا محلی برای تجمع و گپوگفت همسایهها (پیرنشین) فراهم کنند، ساباط درخونه نیز یک کانون اجتماعی مهم در محله محسوب میشد.
۲. معماری و ساختار
طاقهای رفیع: یکی از ویژگیهای منحصربهفرد ساباط درخونه، ارتفاع زیاد سقف آن نسبت به سایر ساباطهای همجوار است. این ارتفاع باعث گردش هوای بهتر و خنکی بیشتر در زیر سقف میشود.
تزیینات خوونچینی: در بدنه و طاقهای این ساباط، آجرکاریهای بسیار ظریفی به سبک «خوونچینی» دیده میشود که نقوش هندسی متفاوتی را ایجاد کردهاند.
ساختار پیوندی: این ساباط به خوبی نقشِ «پشتبند» را ایفا میکند؛ یعنی فشارهای جانبی دیوارهای بلند خانههای اطراف را به هم منتقل کرده و از ریزش آنها در برابر لرزشهای زمین جلوگیری میکند.
۳. تجربه بصری و اقلیمی
راه رفتن در ساباط درخونه، تجربهای متفاوت از نور و دماست:
خنکای طبیعی: حتی در گرمای ۵۰ درجه تابستان خوزستان، فضای زیر این ساباط به دلیل سایه دائمی و ضخامت دیوارهای آجری، بسیار مطبوع و خنک است.
منظره عکاسی: بازی سایهها بر روی دیوارهای کاهگلی و آجری و نوری که از انتهای ساباط به داخل میتابد، آن را به یکی از محبوبترین لوکیشنهای عکاسی در بافت قدیم شوشتر تبدیل کرده است.
۴. اطلاعات بازدید
موقعیت: شوشتر، بافت تاریخی، محله درخونه (نزدیک به مجموعه آبشارها و بازار قدیمی).
نکته: این ساباط بخشی از یک پیادهراه تاریخی است که شما را به سمت کوچههای باریک و زیبای دیگر شهر هدایت میکند.
یک پیشنهاد دوستانه: اگر به شوشتر سفر کردید، حتماً عصرگاه را برای قدم زدن در این ساباط انتخاب کنید. در این زمان، آرامش محله و عطر نان محلی یا قهوهای که از خانههای اطراف به مشام میرسد، حس زندگی در قرون گذشته را برایتان زنده میکند.