HESAM ASHOORI
۶ ماه قبل
دهانه سهکوره (Seh Koreh)، سومین و شاید پیچیدهترین مجرای اصلی در مجموعه آبشارها و آسیابهای آبی شوشتر است. این دهانه در کنار «دهانه شهر» و «دهانه بلیتی»، سهگانه تونلهای عظیم دستکندی را تکمیل میکند که وظیفه هدایت آب از شاخه گرگر رودخانه کارون به محوطه صنعتی آسیابها را بر عهده دارند. در ادامه، با جزئیات و ویژگیهای منحصربهفرد این بخش آشنا میشویم: ۱. وجه تسمیه (چرا سهکوره؟) نام «سهکوره» به ساختار ورودی این تونل اشاره دارد. در ابتدای این مسیر، سه مجرا یا سه شکاف در دل صخره وجود دارد که آب را به داخل میکشند. در فرهنگ محلی و مهندسی سنتی منطقه، به این حفرههای بزرگ هدایت آب، «کوره» گفته میشود. این سه ورودی در نهایت به هم پیوسته و جریان عظیمی از آب را شکل میدهند. ۲. نقش مهندسی در مجموعه تونل سهکوره نسبت به دو تونل دیگر، در بخش میانی و متمایل به غرب محوطه قرار گرفته است. تقسیم فشار: وجود سه ورودی مجزا به مهندسان ساسانی این امکان را میداد که فشار آب را در هنگام ورود به تونل تقسیم کنند تا از فرسایش بیش از حد صخرهها جلوگیری شود. تغذیه آسیابهای مرکزی: آبی که از دهانه سهکوره وارد میشود، انرژی لازم برای چرخاندن سنگهای آسیابهایی را فراهم میکند که در بخش مرکزی و زیرین محوطه واقع شدهاند. ۳. نمای خروجی و زیباییشناسی خروجی آب از تونل سهکوره در محوطه پاییندست، یکی از زیباترین مناظر را خلق میکند. آب پس از انجام کار مکانیکی در دل آسیابها، به صورت چندین رشته آبشار موازی و پرفشار به حوضچه میریزد. در روزهای آفتابی، برخورد ذرات آبِ خارج شده از سهکوره با نور خورشید، رنگینکمانهای دائمی و زیبایی را در این بخش از مجموعه ایجاد میکند. ۴. ویژگیهای صخرهتراشی دیوارههای دهانه سهکوره به خوبی نشاندهنده ابزارهای دستی هستند که هزاران سال پیش برای حفر این صخرههای سخت به کار رفتهاند. سنگتراشان باستان با دانش دقیق از لایههای زمین، مسیر این کوره را به گونهای طراحی کردهاند که با وجود حجم عظیم آب، سقف آن در طول قرون متمادی ریزش نکند. نکته برای بازدیدکنندگان: هنگامی که روی پلهای چوبی یا سنگی محوطه قدم میزنید، اگر به بخش مرکزی دیواره صخرهای نگاه کنید، میتوانید ریزش آب از چندین منفذ نزدیک به هم را ببینید؛ این همان خروجیهای مرتبط با سیستم سهکوره است.