یخچال میبد

یخچال خشتی میبد، فراتر از یک سازه برای نگهداری یخ، در باور اساطیری مردم کویر، نماد پیروزیِ «سپیدی و سرما» بر «دیوِ سیاه و سوزانِ تابستان» است. این بنای عظیم مخروطی که با خشت و گل بنا شده، هوشمندانه‌ترین سلاحِ انسان در برابر خشمِ خورشیدِ کویر بوده است. بیایید از دریچه‌یِ افسانه‌ها و داستان‌های عامه به این کوه خشتی نگاه کنیم: ۱. نبرد با «دیوِ تابستان» و زنجیر کردنِ سرما مردم قدیم میبد بر این باور بودند که در چله‌یِ زمستان، فرشتگانِ سرما به زمین می‌آیند. معماران با ساختِ این مخروطِ بلند، در واقع «دامی» برای شکارِ نفسِ سردِ زمستان می‌ساختند. آن‌ها قطعات یخ را مانند غنیمت‌های جنگی در عمق زمین (خزینه) پنهان می‌کردند و معتقد بودند اگر دعاهای مخصوصِ برکت خوانده نشود، «دیوِ تابستان» از زیرِ زمین نفوذ کرده و یخ‌ها را می‌بلعد. ۲. پله‌هایِ آسمانی و نردبانِ فرشتگان دیواره‌یِ گنبد یخچال به صورت پله‌پله ساخته شده است. اسطوره‌های محلی می‌گویند این پله‌ها نردبانی برای «فرشتگانِ نگهبانِ آب» است تا هر شب پایین آمده و بر روی یخ‌ها دم بدمند تا سفت و ماندگار شوند. همچنین عامه مردم معتقد بودند که بلندایِ این مخروط، سیگنالی برای ابرهاست تا بدانند در این نقطه از کویر، برکت و خنکای زندگی ذخیره شده است. ۳. دیوار سایه‌انداز؛ سپری در برابرِ تازیانه‌هایِ خورشید در کنار یخچال، دیوارِ بسیار بلندی وجود دارد که سایه‌یِ آن در تمام طول روز بر حوضچه‌هایِ یخ‌بند می‌افتد. در داستان‌هایِ قدیمی، این دیوار را به «بالِ همایِ سعادت» تشبیه می‌کردند که روی سرِ آب گسترده شده تا خورشید نتواند آن را لمس کند. مردم می‌گفتند تا زمانی که سایه‌یِ این دیوار پابرجاست، شهر از «تبِ کویر» در امان خواهد بود. ۴. افسانه‌یِ آبِ جاودانگی در دلِ کویر روایتی وجود دارد که می‌گوید نخستین یخی که در زمستان در این یخچال ذخیره می‌شد، از خالص‌ترین آبِ قنات بود. پیرمردان می‌گفتند خوردنِ شربتی که با یخِ این یخچال در اوجِ گرمای مرداد درست می‌شد، جان را جلا می‌دهد و مانند «نوشدارو»، خستگیِ یک‌ساله‌یِ کشاورزان را از تنشان بیرون می‌برد. ۵. معماریِ گنبد؛ نمادی از کوهِ قاف شکلِ نوک‌تیز و مخروطی یخچال در باورِ برخی، نمادی از کوهِ قاف (کوهِ اسطوره‌ای که گرداگرد جهان را گرفته) است. آن‌ها معتقد بودند همان‌طور که کوه قاف مانع از فروپاشی جهان می‌شود، این کوه خشتی هم مانع از نابودیِ زندگی و طراوت در دلِ کویرِ سوزان می‌شود.

با اينكه تو نگاه اول صرفا يه چاله بسيار بزرگ و عميقه و شبيه زورخونه بنظر ميرسه، ولى وقتى ليدر شروع ميكنه به توضيح دادن كه اجداد ما چقدر ذهنشون درباره همه چى كار ميكرده، خيلى جذاب و ديدنى ميشه قضيه، خارج از يخچال و مشرف به نماى بيرونى يخچال، يكسرى امكانات توريستى ايجاد شده مثل اش فروشى و سوپرماركت و كافه كه فضاى جذابى براى وقت گذروندن و يا عكاسى كردنه

جاذبه‌ای منحصر به فرد در شرق استان یزد. باورتون نمیشه. این یخچال، یکی از بزرگترین یخچال‌های طبیعی ایران و حتی جهان است و در دل کویر لوت قرار دارد. دیدن این جاذبه طبیعی می‌تواند تجربه‌ای منحصر به فرد برای علاقه‌مندان به سفرهای علمی، طبیعت‌گردی و کوهنوردی باشد. هوای خنک و دل‌نشین این منطقه در تابستان، این مکان را برای تفریح و استراحت بهتر می‌کند. در کنار یخچال، چشم‌اندازهای طبیعی زیبایی وجود دارد که تصویر خاصی از کویر لوت را به نمایش می‌گذارد.

یک یخچال خشتی بسیار بزرگ که هم سقف خیلی بلندی داره و هم در پایین هم به شدت عمیقه. هزینه ورودی نفری ۱۰ هزار تومان هست. دور تا دور یخچال هم عکس هایی از گذشته و قدیم این یخچال هست.

قدمت و داستانش جالبه ولی واقعا ارائه جالبی ندارن، یه آقای پیری مسئول اینجاست ک فکر کنم اصلا همونجا زندگی میکنه ، اون محوطه رو انباری کرده و کلا یه حس عجیبیه ... چیزی هم ک نیست پایین هم نمیتونید برید چون پله ها احتیاج ب تعمیر داره. اصلا به بلیط خریدن نمی‌ارزه

خود بنا جذاب و دیدنیه ولی رفتار عزیزی که اونجا بلیط میفروشه رو نمیپسندم یخچال میبد یه بنای به ظاهر ساده ولی دکوراتیو هستش و خرد مردمان کویر رو برای زندگی تو شرایط سخت کویری به وضوح نمایش داده. اینکه بتونی تو گرمای تابستون یخ داشته باشی اونم فقط با انرژی زمین، خودش گویای زندگی مهندسی شده تو دل کویره مثل یخچال میبد در اکثر شهرهای شرقی ایران یخچال هایی مانده، در بعضی شهر ها با اسم یخدون میشناسنش بنظرم دیدن بیرون یخچال و دونستن فلسفه و کارکردش مهمتر و جذاب تر از دیدن داخل یخچال هستش

یخچال میبد مربوط به دوره صفویه و دو حوضچه در جلوی آن قرار دارد که در زمستان آب قنات را به داخل آنها رها میکردند و در طول شب یخ میزدند و شب های بعد رهاسازی آب را تکرار میکردند تا بصورت یک لایه یخ ضخیم شود و سپس برش میدادند و به داخل ساختمان یخچال که از خشت و گل ساخته شده ( دارای یک گودال و یک سقف گنبد آجری میباشد که از کف تا سقف حدود ۲۲ متر ارتفاع دارد ) منتقل میکردند و بین لایه های یخ کاه قرار میدادند که یخ ها به یکدیگر نچسبند. در دور گودال یک راهرو بوده که میتوانستند آذوقه ذخیره کنند، بعد از اینکه یخ داخل گودال پر میشده درب ورودی رو گل میگرفتند تا یخ ها براثر تغییر دما ذوب نشوند

یخچال بزرگ میبد با قدمتی که به دوره صفویه می رسد، یکی از معدود یخچال های به جای مانده در استان یزد است. ساختار این یخچال از خشت و گل خام است و از چهار قسمت اصلی، حوض یخ بند، دیوارهای سایه انداز، گنبد اصلی و مخزن یخ تشکیل می شود. این بنا مخصوص ساخت و نگهداری یخ بوده و با توجه به شرایط جغرافیایی منطقه یکی از نشانه های تمدن مردم این منطقه به شمار می رود. یخ در زمستان طی ماه های سرد سال تهیه می شده و در طی فصول گرم، یخ ذخیره شده تا شروع زمستان سال بعد مورد استفاده قرار می گرفته. به این صورت که در زمستان دیوارهای شرقی، غربی و جنوبی سایه انداز سردی در محوطه شمالی یخچال فراهم می ساخته که در شب های سرد سال با انداختن آب قنات به حوض وسیع و کم عمق جلوی یخچال و تکرار این فرآیند، قطعات بزرگ یخ ساخته می شده و پس از شکسته شدن به مخزن یخ در زیر گنبد یخچال منتقل می شده است. ارتفاع گنبد 15 متر می باشد.

یخچال خشتی میبد یکی از بزرگترین یخچال های قدیمی است که تا بحال دیده بودم. برای بازدید از آن باید هزینه ای بپردازید. این یخچال درست روبروی چاپارخانه و کاروانسرای قدیمی میبد قرار گرفته است. این یخچال قدیمی هم مثل بقیه یخچال های قدیمی برای ذخیره یخ برای تابستان استفاده میشده است. دیواره های قطور و گلی این یخچال ان را در مقابل گرمای تابستان کاملا عایق می کرده است. روبروی یخچال دو تا استخر کم عمق قرار دارد که به گفته راهنما در زمستان آبی در حد عمیق چند سانیمتر را وارد استخر می کردند تا یخ ببندد و بعد از یخ بستن، مجدد همان مقدار آب را وارد استخر می کردند تا روی یخ قبلی برود و مجددا یخ ببندد و به همین ترتیب یک استخر یخ با ضخامت 50 سانتی متر درست میده که آنرا تکه تکه می کردند و با کمک مردم به داخل یخچال منتقل می کردند و مجددا این پروسه تکرار می شده. بخاطر اینکه در قدیم هوا خنکتر از الان بوده این یخ داخل یخچال تا انتهای تابستان جوابگوی نیاز مردم بوده است. در زمان مصرف ، از مردمی که برای درست کردن و حمل یخ کمک کرده بودند هزینه ای برای یخ نمی گرفتند ولی از بقیه مردم و کاروان ها پول دریافت می شده. برای ورود به این مکان باید هزینه بپردازید.

یخچال خشتی میبد از جاهای دیدنی میبد به شمار می‌رود که با توجه به هماهنگی طراحی و کاربری آن با زیست بوم منطقه، در شمار سازه‌های سبز محسوب می‌شود. این بنای دیدنی در دوره صفویه ساخته شد و در تاریخ ۱۶ دی ۱۳۷۵ هجری شمسی با شماره ثبت ۱۸۲۶ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. یخچال میبد با معماری متفاوت و کاربری بسیار مهم خود، نقش مخزن خنک‌کننده را داشت که برای تامین یخ در تابستان به کار می‌رفت. یخچال خشتی میبد یکی از بناهای دیدنی تاریخی و از زیباترین یخچال‌های خشت و گلی به حساب می‌آید که از دوره صفویه در کهن شهر میبد باقی مانده است. این یخچال خشتی در تاریخ ۱۶ دی ۱۳۷۵ هجری شمسی با شماره ثبت ۱۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. یخچال میبد از نوع یخچال‌های دارای گنبد است که در میان این نوع از یخچال‌ها از حیث ابعاد، بزرگ‌ترین محسوب می‌شود. گنبد یخچال میبد از نوع دورچین با خشت خام و ارتفاع حدود ۱۵ متر است. ضخامت پوسته‌ گنبد در پایین‌ترین ارتفاع به ۲۴۰ سانتی‌متر و در بالای گنبد به‌اندازه‌ طول یک خشت (۲۰ سانتی‌متر) می‌رسد.

This building was an oval shape which was used as a place to keep ice. The ice was made from the water in two pools outside the building in winter. The ceiling has a great architecture because you may think that it's too high but it's not actually. There's a guide inside the building. یک ساختمان بسیار جالب و عظیم که نوع ساختش هم جالب بوده. راهنمای این قسمت توضیحات بسیار مفصلی در خصوص این مکان بهتون معرفی می کنه. هزینه ورودی نفری 20000 ریال.

جاذبه خوبی هستش ولی به شرط اینکه رسیدگی کنند. بارها اتفاق افتاده درب بسته بود و باید تماس بگیرید تا شخص مریوطه بیاد و این معطلی زیاد باب میل تورنیست و کمی آدم رو دلسرد می کنه

بسیار زیبا و با ابهت، معماری و مهندسی خاصی داره که بیشتر از صد هزار آجر رو روی هم چیدند و همچین گنبد عظیم و یکپارچه ای بوجود اومده. در زمانهای قدیم در زمستان از استخرهای کوچک، یخ تولید میکردند و کم کم این یخ دان بزرگ رو پر می کردند و در تابستان از یخ آن استفاده می کردند. ای ول الله

یکی از یخدان های بزرگ مناطق کویری ایران که در فصل زمستان با استفاده از یخ های تشکیل شده در حوض های فضای بیرونی این یخدان ذخیره مناسب را برای فصول گرم سال انجام می‌شده است.

یعنی بی خود تر از این نبود یه تاق تو یه چال کندن برای دیدن این چاله هم نفری ده تومن ورودی میگیرن همین اصلا میبد نرید جادبه ای نداره

وسط کویر یک همچین سازه ای واقعا عجیب و غریبه

آب‌انبار حوض و یا استخر سرپوشیده‌ای است که برای ذخیره آب معمولاً در زیرزمین ساخته می‌شود. در مناطق کم‌آب و کویری آب انبار را از آب باران و یا جویبارهای فصلی پر می‌کنند.

از نظر من اصلا داخلش چيزه جذابى نداشت كه ورودى ميگيرن جالب اينجا بود كه درب بسته بود بيليط خريديم درو باز كردن ديديم هيچى نداره🤣🤣

جالب بود اینکه هوای میبد با یزد خیلی تفاوت داشته در قدیم و این حجم یخ نگه داشتن و همچنین معماری و بنا و گنبدی که ساخته شده خیلی تحسین برانگیز بود

یخچال با معماری خلاقانه و جالب دوران صفوی