کاروانسرای افضل

یکی از ۵۴ کاروانسرای ایرانی ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو که همانطور که از تصاویر پبداست وضعیت مطلوب و آبرومندی هم دارد و زنده است... کاروانسرای افضل یکی از سراهای کهن شوشتر است که دیرینگی آن به دوره قاجاریه باز میگردد. این بنا در محدوده بازار (قدیم و قعلی) قرار دارد و از نظر موقعیت مکانی یکی از سراهای مهم شهر محسوب میشود. قرارگیری این سرا در کوچه سنگفرش که بزرگترین معبر قدیمی شهر بوده بسیار حائز اهمیت است. این کوچهه راه پیوند درون شهری بین دو دروازه مهم ارتباطی بین شهرهای اهواز و دزفول قدیم و فعلی است. کاروانسرا از یک شکل منطم هندسی چون مربع یا مستطیل تبعیت نمیکندو معمار با درایت لازمه توانسه است از این ویژگی به نحو احسن در طراحی و ساخت بهره بگیرد و به یک کالبد فضایی منسجم دست یابد. پلان بنا بصورت حیاط مرکزی است و از دو طبقه شامل زیرزمین (شبستان) , همکف و نیم طبقه تشکیل شده است. همانطور که از نام کاروانسرا پییداست متعلق به خاندان افضل (افاضل) یکی از خاندان های قدیمی و سرشناس شوشتر بوده اند. کاروانسرا محل تجارت عمده غلات , برنج , گندم و جو بوده است. دفتر تجارت عمده فروش در طبقه همکف بوده و شبستان نیز انبار بوده است. این اثر ارزشمند در سال ۱۳۸۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بزرگترین صنایع دستی شوشتر کاروانسرای جهانی افضل که بیش از ۵۰غرفه صنایع دستی مشغول به کار هستن تمام ایام هفته باز هست و میتونید از غرفه بازدیدداشته باشید

یکی از کاروانسراهای ثبت یونسکو ایران که بسیار هم پر رونق هست، یک کافه موزه بسیار جذاب هم دارد، فضای زیبای دارند و طبقه زیرزمین هر قرفه یک کارگاه صنایع دستی شده است معماری خاصی دارد و با کاروانسراهای کویر مرکزی بسیار متفاوت میباشد

کاروانسرای افضل یکی از زیباترین و سالم‌ترین بناهای تاریخی شوشتر است که از دوران قاجار به یادگار مانده است. این بنا که در گذشته کانونِ تجارت و استراحتِ بازرگانان بود، امروزه به عنوان بزرگ‌ترین مرکز صنایع دستی خوزستان تغییر کاربری داده و جانی دوباره گرفته است. در ادامه، ویژگی‌های برجسته این کاروانسرا را بررسی می‌کنیم: ۱. معماری و ساختار کاروانسرای افضل نمونه‌ای کامل از معماریِ ایرانی با انطباق اقلیمی شوشتر است: حیاط مرکزی: بنا در چهار طبقه (شامل طبقات زیرزمینی) دور تا دور یک حیاط باصفا ساخته شده است. شوادان (سرداب): مانند بسیاری از بناهای شوشتر، این کاروانسرا دارای شوادان‌های عمیقی است که در دل سنگ‌های ماسه‌ای تراشیده شده‌اند تا در تابستان‌های گرم، فضایی خنک برای استراحت مسافران و نگهداری کالاها فراهم کنند. تزیینات آجری: نماهای داخلی کاروانسرا با آجرکاری‌های ظریف و سنتی (خوون‌چینی) تزیین شده است که در زیر نور آفتاب، سایه‌روشن‌های زیبایی ایجاد می‌کند. ۲. کاربری تاریخی این بنا متعلق به خاندان «افضل» از تجار خوش‌نام شوشتر بوده است. در زمان رونقِ اقتصادیِ شوشتر (به‌ویژه در دوره قاجار)، کالاهایی نظیر پارچه‌های حریر، محصولات کشاورزی و ادویه در این مکان تخلیه و بارگیری می‌شد. موقعیت این کاروانسرا در نزدیکی رودخانه و بازار اصلی، آن را به قطب تجاری شهر تبدیل کرده بود. ۳. مرکز صنایع دستی (کاربری امروزی) امروزه کاروانسرای افضل به همت اداره میراث فرهنگی به محلی برای تجمع هنرمندان تبدیل شده است. با قدم زدن در غرفه‌های آن می‌توانید شاهد هنرهای زنده باشید: احرامی‌بافی و جاجیم‌بافی: از هنرهای اصیل و رو به فراموشی شوشتر. کپوبافی: ساخته شده از برگ درخت خرما. خراطی و چاقوسازی: که هنوز هم توسط استادکاران قدیمی در دالان‌های کاروانسرا انجام می‌شود. ۴. اطلاعات بازدید موقعیت: شوشتر، خیابان طالقانی، انتهای کوچه سنگ‌فرش (در نزدیکی مجموعه آبشارها). بهترین زمان بازدید: عصرها، زمانی که غرفه‌ها باز هستند و نورپردازی حیاط، فضای نوستالژیک و دلنشینی به وجود می‌آورد. وجود یک شربت‌خانه یا کافه سنتی در حیاط کاروانسرا، فرصتی عالی برای استراحت و نوشیدن چای در فضایی تاریخی است. نکته برای گردشگران: کاروانسرای افضل در فاصله کمی از مجموعه آبشارها و پل شادروان قرار دارد، بنابراین می‌توانید در یک پیاده‌روی کوتاه، چندین اثر ثبت جهانی را در کنار هم ببینید.

کاروانسرا در دو طبقه دایر هس در غرفه های کاروانسرا، شغل های صنایع دستی و هنری مشغول به کار هستند فضای حیاط هم زیبایی خاص خودش رو داره

فضای بسار‌جالبی‌ دارن حتما به کافه سر بزنید

یکی از زیباترین و بهترین مکان هایی که میشه فقط به خاطرش یه شوشتر زیبا رفت واقعا همیشه خاطره انگیز بوده و هست

فضاي جالب و ارامش بخشي داره براي استراحت واقعا خوبه سرويس بهداشتيا غير قابل استفاده بود

کاروانسرای افضل که در دل شهر شوشتر واقع شده و بتازگی ثبت جهانی شده یه فضای خیلی دلنشین داره و اونجا میتوتید از کافه موزه تارمه و فروشگاه‌های صنایع دستی دیدن کنید و خرید کنید پیشنهاد میکنم حتما خودتون رو به یه چای در کافه موزه دیدنی تارمه مهمون کنید و اشیای زیباشو ببینید

قدمت سرای افضل به دوران حکومت قاجار در ایران باز‌می‌گردد. این کاروانسرا همان طور که از نامش پیداست، به دست خانواده افضل ساخته شده است. خاندان افضل از معروف‌ترین و اصیل‌ترین خاندان‌ها در شوشتر هستند که اغلب اعضای آن در گذشته تاجر بوده‌اند. کاروانسرای افضل تا دوره پهلوی دوم، محل توزیع غله بود. پس از آن به مرور زمان و با توسعه راه‌ها و پیشرفت صنعت حمل‌و‌نقل، کاربری تجاری خود را از دست داد. امروزه سرای پر‌شکوه افضل محل دائمی برگزاری نمایشگاه‌های صنایع‌دستی در شوشتر است و در غرفه‌های آن، علاوه‌بر ارائه و عرضه صنایع‌دستی منطقه، کار‌گاه‌های آموزش این هنر‌های جذاب نیز برگزار می‌شود. در پایان گفتنی است نام این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۲۸۱، با شماره ثبت ۷۹۴۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید

فضا و محیط فوق العاده، زیر زمینش در زمستان گرم و در تابستان خنک و مطبوع، بوی کاه گلش آدمو مسحور میکنه زمانیکه بارون میباره. در کل فضای دلنشینی داره. 🤍✅

سوای محیط زیبای کاروانسرا، مطلقا کافی شاپ آنجا را پیشنهاد نمیکنم. لاته، اسپرسو، چای میوه ای و کیک سفارش دادیم. کیفیت همه به طرز خارق العاده ای پایین بود. کیک مانده بود و باعث مسمومیت شد. برخورد پرسنل و نحوه پذیرایی جالب نبود. اما قیمت ها به اندازه کافی شاپ های تهران بالا بود.

کاروانسرای افضل یا سرای افضل مجموعه‌ای مربوط به دوره قاجار است و در شوشتر، خیابان طالقانی، کوچه سنگ‌فرش واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۹۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا توسط خاندان افضل در کنار محله قدیمی دُلدُل ساخته شده‌است. خاندان افضل که از خانواده‌های معروف و قدیمی شوشتر هستند اغلب به شغل تجارت مشغول بوده‌اند. بنا در چهار طبقه ساخته شده‌است که شامل طبقات هم کف، اول، شبستان (زیرزمین) و شوادان می‌باشد . در سکوی دور حیاط تزئینات آجری به صورت فخرومدین کار شده‌است. در دیگر بخش‌های بنا سایر نقوش آجری و طرح‌های خوون چینی خفته و راسته و حصیری، اجرا شده‌است. در کف سازی حیاط قاب آجری به کار رفته و همچنین نیم ستونهایی که در آن مصالح آن از سنگ و ملات سیمان و گچ به کار رفته است. معماران این بنا از معماران برجسته شوشتر به نام مرحوم فردی نژاد و مرحوم معماریان بوده‌اند. در حال حاضر این کاروانسرا محل دائمی نمایشگاه صنایع دستی است و در غرفه‌های مختلف آن کارگاههای صنایع دستی برپا می‌شود. کاروانسرای افضل بزرگترین مرکز تولید صنایع دستی استان خوزستان به شمار می‌رود و صنعتگرانی در رشته‌های مختلف هنری در آن فعالیت دارند.

محیط آرام و زیبا، پر از غرفه‌های مختلف صنایع دستی

محل مناسبی برای خوردن انواع دم نوش، چای و قهوه ، غذاهای محلی مثل انواع آش و البته بازدید از غرفه های صنایع دستی خوزستان است. برای خرید سوغاتی خوب چانه بزنید.

یه کاروانسرای مرمت شده هست که غرفه های اطرافش صنایع دستی میفروشن‌.البته همشون باز نیست. یه کار خوبی هم که کردن اومدن فضای وسطش رو صندلی گذاشتن و کافه کردن. جای خیلی خوبی برای ریلکس کردن هست

دارای غرفه های فروش صنایع دستی و آموزش آن ها کافه موزه تارمه در این مکان قرار دارد. فضای مناسب برای عکاسی در حیاط آن وجود دارد.

مدیریت افتضاح،کاروانسرا هیچ مدیریت درستی نداره،دیوار ها فرسایشی شدن،سرویس های بهداشتی کثیف بدون مایع دستشویی،سرویس مطبوع ندارد زیرزمین گرم و دم،

مجموعه بی نظیری از صنایع دستی

یک سرا یا کاروانسرای زیبا و قدیمی که الان بزرگ‌ترین بازارچه صنایع دستی خوزستانه