سنگ نوشته‌های باستانی گنجنامه

ارزش دیدن داره. آبشار و رودش به دلیل کم‌آبی دامن‌گیر این روزها، مثل قبل پرآب نبود. مهر ۱۴۰۳

The Ganjnameh inscriptions in the Alvand mountains have a unique vibe. The path is beautiful, and when you arrive you get both the waterfall and the ancient carvings, which are fascinating. The air is cool, the area is clean, and there are spots to sit and relax. It’s a great place for a short trip, and if you ever visit Hamedan, it’s definitely worth seeing کتیبه‌های گنجنامه توی دل کوه‌های الوند یه حس خاصی دارن. مسیرش قشنگه و وقتی می‌رسی، هم آبشار رو داری هم این نوشته‌های باستانی که خیلی جذابن. هوا خنکه و محیط تمیزه، اطرافشم می‌تونی بشینی و حال کنی. جای خوبیه برای یه گردش چند ساعته، اگه گذرتون به همدان افتاد، دیدنش واقعا می‌ارزه

دو کتیبه خط میخی از داریوش بزرگ روی کوه نوشته شده، ترجمه کتیبه ها هم نصب شده، در ادامه مسیر آبشار گنجنامه هست که میتونید ازش دیدن کنید، تله کابین و دهکده تفریحی هم دارد با پارکینگ و جای پارک فراوان.

کتیبه‌های گنج‌نامه در انتهای دره سرسبز عباس‌آباد، جایی که صخره‌های کوه الوند دهان باز کرده‌اند، یکی از مهم‌ترین اسناد باستان‌شناسی دوره هخامنشی هستند. این دو کتیبه که در دل سنگ خارا تراشیده شده‌اند، نه نقشه گنج هستند و نه طلسمی برای رسیدن به طلا؛ بلکه گنجینه واقعی آن‌ها، زبان و خطی است که رازهای تمدن ایران باستان را برای ما بازخوانی می‌کند. رویکرد باستان‌شناسی و فنی از منظر باستان‌شناسی، این کتیبه‌ها در مسیر «شاه‌راه» یا همان جاده اصلی قرار داشتند که پایتخت تابستانی (هگمتانه) را به بابل و شوش متصل می‌کرد. حکاکی این متون بر بدنه کوه، در واقع نوعی بیانیه سیاسی و مذهبی برای تمام کسانی بوده که از این مسیر عبور می‌کردند. هر کتیبه به سه زبان اصلی امپراتوری یعنی پارسی باستان، عیلامی و بابلی نو در سه ستون و ۲۰ سطر نوشته شده است. کتیبه سمت چپ متعلق به «داریوش بزرگ» و کتیبه سمت راست، که تقریباً مشابه آن است، متعلق به فرزندش «خشایارشا» است. متن باستانی و ترجمه متن کتیبه‌ها با ستایش «اهورامزدا» آغاز می‌شود که نشان‌دهنده پیوند عمیق سیاست و دیانت در عصر هخامنشی است. متن کتیبه داریوش بزرگ: «خدای بزرگ است اهورامزدا، که این زمین را آفرید، که آن آسمان را آفرید، که مردم را آفرید، که شادی را برای مردم آفرید، که داریوش را شاه کرد، شاهی از بسیاری، فرمانروایی از بسیاری.» در ادامه متن آمده است: «منم داریوش، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه کشورهایی که از تمام نژادها مسکون است، شاه این سرزمین دور و فراخ، پسر ویشتاسب هخامنشی.» متن کتیبه خشایارشا: خشایارشا نیز با همان لحن پدرش، اهورامزدا را ستایش کرده و خود را چنین معرفی می‌کند: «منم خشایارشا، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه کشورهای دارای ملل بسیار، شاه این سرزمین بزرگ دور و دراز، پسر داریوش شاه هخامنشی.» چرا این کتیبه‌ها در تاریخ باستان‌شناسی جهان کلیدی هستند؟ اهمیت باستان‌شناسی گنج‌نامه فراتر از یک کتیبه ساده است. این سنگ‌نوشته‌ها در قرن نوزدهم میلادی به همراه کتیبه بیستون، کلید رمزگشایی از خط میخی شدند. دانشمندانی مثل «اوژن فلاندن» و «هنری راولینسون» با مطالعه و کپی‌برداری از این متون توانستند الفبای خط میخی پارسی باستان را کشف کنند. در واقع، گنج‌نامه مثل یک «دیکشنری سنگی» عمل کرد که اجازه داد ما امروز بتوانیم کتیبه‌های تخت‌جمشید و سایر آثار هخامنشی را بخوانیم. افسانه گنج و واقعیت نام «گنج‌نامه» از باوری عامیانه می‌آید که تصور می‌کرد این خطوط عجیب، نقشه رسیدن به گنج‌های پنهان پادشاهان در دل کوه الوند است. اما برای یک باستان‌شناس، گنج اصلی همان واژه‌ی «شادی» است که در سطر چهارم هر دو کتیبه آمده است (shiyatim). هخامنشیان معتقد بودند که خداوند شادی را برای مردم آفریده است؛ و این یعنی در ۲۵۰۰ سال پیش، پادشاهی در این سرزمین حکمرانی می‌کرده که شادی را یک ضرورت الهی برای ملت خود می‌دانسته است. ایستادن روبروی این کتیبه‌ها و لمس ابهت کوه الوند، در حالی که صدای آبشار در پس‌زمینه می‌پیچد، یکی از عمیق‌ترین لحظات سفر به همدان است. اینجاست که متوجه می‌شوید تاریخ ایران نه در کتاب‌ها، بلکه در دل همین سنگ‌های سخت و پابرجا نوشته شده است.

محتشم بیر شلاله ایکی گنج نامه کتیبه سی له چوخ قالابالئق بیر یئر چوخ چوخ بئله کی دولانما چوخ زور تله کابین و آکواریم می دا وار همدان نان بیرآز قئراخدا و ۱۵ دقیقه اوزاقدا

✨ داستان گنجنامه: نامه سلاطین هخامنشی به آینده گنجنامه همدان، که اسمش به فارسی به معنی "نامه گنج" هست، در اصل یه داستان جالب داره. مردم فکر می‌کردن این کتیبه‌ها نقشه یه گنج پنهانه، برای همین بهش می‌گفتن گنجنامه! اسم قدیمی‌ترش هم "جنگنامه" بوده. اینجا در واقع یه اثر تاریخی بینظیر متعلق به دوره هخامنشیانه که به دستور داریوش بزرگ و پسرش خشایارشا حوالی قرن پنجم قبل از میلاد (یعنی حدود ۲۵۰۰ سال پیش) روی صخره‌ای از کوه الوند حکاکی شده. 🗿 یه نگاه از نزدیک به کتیبه‌ها این سنگ‌نوشته‌ها که تو فاصله ۵ کیلومتری جنوب غربی همدان و در انتهای دره زیبای عباس‌آباد قرار دارن， دو تا هستن: کتیبه سمت چپ و بالاتر رو داریوش کبیر نوشته و کتیبه سمت راست و پایین‌تر رو خشایارشا. جالب اینجاست که هر دوی این کتیبه‌ها در سه ستون و به سه زبان مختلف یعنی پارسی باستان، ایلامی و بابلی نو نوشته شدن. این کار نشون‌دهنده عظمت و گستردگی امپراتوری هخامنشیه. متن کتیبه‌ها هم که خیلی جالبن و در واقع یه جور معرفی خودشونه! هر دو با ستایش اهورامزدا (خدای بزرگ) شروع میشن. بعد داریوش و خشایارشا خودشون رو اینطوری معرفی می‌کنن: "شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه سرزمین‌هایی با نژادهای گوناگون". اونها با این کار می‌خواستن عظمت و قدرت خودشون رو به رخ همه مسافرانی که از این مسیر اصلی و پرتردد عبور می‌کردن، بکشن. 🌳 گنجنامه؛ خیلی بیشتر از یه سنگ‌نوشته امروزه گنجنامه فقط یه اثر تاریخی نیست، بلکه تبدیل به یه مجموعه تفریحی-تاریخی کامل شده. درست کنار این کتیبه‌ها، آبشار گنجنامه با اون صدای شرشر و ارتفاع ۱۲ متریش خودنمایی می‌کنه. می‌تونید سوار تله‌کابین بشید و از بالا چشم‌انداز حیرت‌انگیز دره و کوهستان الوند رو ببینید یا خودتون رو به دشت میشان برسونید. این منطقه ترکیبی از تاریخ، طبیعت و هیات رو براتون زنده می‌کنه.

جای واقعا دیدنی و قابل تأمل هستش . میشه ساعتها نشست و به این کتیبه ها نگاه کرد و به این فکر کرد که چه گذشته با شکوهی و چه تمدن دیرینه ای داشتیم . در این کتیبه ها نوشتارهایی از دوران داریوش بزرگ و خشایار هخامنشی است. این سنگ نوشته ها بر روی صخره های الوند واقع شده و اینجا در زمان هخامنشیان جاده ای برای عبور کاروان بوده است که داریوش و خشایار با لشگریان خودشون از این مسیر عبور کرده اند. ترجمه کتیبه داریوش و خشایارشاه را عکسشونو گذاشتم فقط قسمت مشترک هر دو کتیبه را اینجا مینویسم : خدای بزرگ اهورامزدا که این زمین را آفرید که آن آسمان را آفرید که مردم را آفرید که شادی را برای مردم آفرید ..... متاسفانه یک عده نادان که زندگیشونو ول کردن و فکر و ذکرشون این شده که آثار باستانی را از بین ببرن با نارنجکهای دست ساز به این کتیبه ها پرتاب کرده بودن که کاملا روی کتیبه ها آثار مواد منفجره مشخص هستش 😡واقعا باعث تاسفه 😔 اگر به همدان سفر کردید حتما ازاینجا بازدید کنید جاده منتهی به گنجنامه واقعا زییا و باصفا و سرسبز بود تا حدودی شبیه به جاده چالوس 😍 عکسها متعلق به تیر ۱۴۰۳ میباشد .

بازدید از گنج‌نامه همدان در صبح زود فصل بهار، تجربه خیلی خوبی بود. بازدید از گنج‌نامه رایگان هست و این مکان دارای مسیر کوهنوردی به قله الوند و پرش از ارتفاع و سورتمه و ... هست.

دهکده توریستی گنجنامه در سال ۱۳۷۸ در منطقه تفریحی و خوش آب و هوای گنجنامه و در کنار کتبیه های هخامنشیان و آبشار گنجنامه ساخته شده است. این دهکده شامل بخش های مختلفی مانند شهربازی، تله کابین گنجنامه، سورتمه ریلی، غار آکواریوم، بانجی جامپینگ، رنجر و … است. کتیبه ها یا سنگ نوشته های گنجنامه دو لوح سنگی از دوران داریوش و خشایارشای هخامنشی هستند. این کتیبه ها دلیل شهرت این منطقه هستند که در سه ستون ۲۰ سطری و به زبان های پارسی باستان، بابلی و عیلامی نوشته شده اند.

وقتی وارد دره آرام و سرسبز منتهی به گنج‌نامه می‌شوی، صدای آب باریک و خنکِ جاری از دل صخره‌ها به استقبال‌ت می‌آید. زیر سایه‌ی کوه بلند کوه الوند، هوا خنک‌تر است و هوای کوهستانی و تمیز، نفس‌ت را تازه می‌کند. راست رو که بروی، دو لوح عظیم سنگی را می‌بینی که انگار بر دل سنگِ صخره حک شده‌اند؛ کتیبه‌هایی از دوران داریوش بزرگ و خشایارشا، هر کدام در سه ستون و با زبان‌های پارسی باستان، ایلامی و بابلی . دوربین را که به سمت آن‌ها نشانه می‌گیری، بافتِ خشنِ سنگ، خطوطِ کتیبه، و بازتاب نور خورشید روی صخره‌ها ترکیب می‌شود با رنگ سبزِ شاخه‌های درختان و زمینه آبی آسمان. اگر لنز واید داشته باشی، می‌توانی هم سنگ‌نبشته را در مرکز تصویر جا بدهی و هم گستره دره و آبشار را — تصویری که «تاریخ» و «طبیعت» را با هم در قاب دارد. به سمت آبشار که بروی، فواصل عکاسی متنوعی به چشم می‌آید: از پشت برگ‌های درختان، از لبه پلکانِ ساده‌ی مسیر، از بالا که به پایین دره و جریان آب نگاه می‌کنی. صدای آب و پرتوهای نور که میان شاخه‌ها می‌تابد، حس زنده بودن منظره را بیشتر می‌کند. در ساعات طلایی خورشید – صبح زود یا نزدیک غروب – نور‌ نرم به سنگ‌ها می‌تابد، سایه‌ها بلندتر می‌شوند و عکس‌ها فضاییی شاعرانه می‌یابند. در این نقطه، هر زاویه نما می‌تواند یک داستان باشد: کتیبه‌ها که می‌گویند «اینجا بوده‌ایم»، آبشار که می‌گوید «این‌جا طبیعت جاری است»، و تو که در میانِ این ترکیب ایستاده‌ای، دوربین آماده‌ی ثبت لحظه‌ای که هم آرام است، هم قدرتمند. گنج‌نامه فقط دیدنِ دو کتیبه نیست؛ حضور در فرهنگی دیرینه، در طبیعتی زنده، در نقطه‌ای که زمین، سنگ، آب و انسان با هم پیوسته‌اند.

گنجنامه همدان یک بنای تاریخی خاص است که همه چیز دارد؛ از آبشار ۱۲ متری و دشت سرسبز و غار آکواریوم گرفته تا تله‌کابین، بانجی‌جامپینگ و اقامتگاه.

گنجنامه عالی بود، مسیرش مثل شمال بود،کنار ابشارش حای نشستن هست، حتما سورتمه و تله کابین رو سوار شید، تله کابین که میره بالا تو دشت میشان پیاده میشید میتونید چند ساعت بمونید، خوراکی و زیر انداز ببرید، البته بالا رستورانم هست، اکواریوم رو نرید یه تعداد ماهی معمولی و دوزیست بیچاره رو اسیر کردن

دیدن کتیبه‌های گنجنامه برای من که خیلی به تاریخ علاقه‌مندم و از اون اطلاع دارم خیلی جالب بود مسیر رسیدن بهش خیلی سربالایی داشت و پله‌های خیلی زیادی داشت اگه کسی توانایی بالا رفتن از پله رو نداشته، می‌تونه براش خیلی سخت بشه چ اطرافش می‌تونست خیلی باکلاس‌تر بهتر و شیک‌تر باشه ولی متاسفانه اینجوری نبود. کتیبه‌ها خوشبختانه در ارتفاع خیلی بالا از زمین روی سنگ حک شده که دسترسی به راحتی نداره و به خاطر همین در امان مونده. کتیبه‌ها کمک شایانی به رمزگشایی خط میخی کرده و در اثر بررسی‌هایی که روی اون انجام شده خط میخی رو رمزگشایی کردند

جای بسیار زیبایی هستشش البته این مکان تاریخی و این سنگ نوشته ها کمتر مورد توجه قرار میگیرند.کلا یکی از خوبیای شهر همدان اینه که به هرکدوم از جاذبه هاش بری،چند تا جاذبه ی عالی و خوب دور و برش هست.مثلا همین گنجنامه: - آیشار داره - جای خوبی برای خانواده داره - دهکده تفریحی ورزشی داره - تله کابین و سورتمه داره - و . . .

از همدان تا اونجا راه زیادی نیست. ما برای دیدن کتیبه نرفتیم اما آکواریم رفتیم و خوب بود. در آن بیشتر ماهی به نمایش گذاشته بودند. یه سری از ماهی ها از آمریکا و آفریقا و ژاپن بودند. با این حال غیر از ماهی، طوطی آمریکایی، تعدادی مار (از آسیا ی مرکزی، آمریکا و...)، به همراه چند نمونه پرنده بود. غار واقعی بود و اطراف آن را متناسب با محیط ساخته بودند. البته یادم رفت بگم که لاک پشت آبی و خشکی هم به نمایش گذاشته بودند. تازه پروانه ها و حشرات خارج از ایران و داخل ایران هم بود اما نونه ی خشک شده اش. خارج از آکواریوم مغازه هایی با وسایل چرمی خیلی خیلی زیبا (اما گران)، سنگ ها ی ماه تولد اصل (تقریبا گران) بود. خیلی دوست داشتم بخرم و دو چیز نسبتا ارزان تر خریدم. یه کاسه آش کوچک فکر کنم ۲۰۰۰۰ تومان بود.

شهر هگمتانه یکی از غنی ترین شهر های ایران باستان از نظر معادن( سنگ و فلز)،آب و هوا و موقعیت مرتفع جغرافیایی که بیش از 5 تمدن شناخته شده در این شهر حکومت کرده اند اثار بجای مانده از دوره عیلام باستان در این شهر خود سندی محکم از قلمرو بزرگ عیلامیان در عهد باستان می‌باشد،طوری که هگمتانه 3600 سال پیش از میلاد پایتخت عیلامیان بوده است. با ورود اقوام آریایی به ایران نیر هگمتانه را چون غنی دیدند ماد ها به پایتختی خود برگزیدند. در دوره هخامنشیان و با فتح هگمتانه توسط شاهنشاه چش پش یکم هخامنشی،اکثر آثار یه جای مانده از دوره های قبل مورد تخریب قرار میگیرد،بطوری که هیچ زیر ساخت ،معبد،قلعه و هیچ دست سازه ای کاملا سالم نماند.. بعد از اتحاد و یکپارچگی حکومت هخامنشیان توسط کورش دوم(کورش کبیر) هگمتانه نقش کمرنگ تری نسبت به شهر پارس ایفا کرد و فقط به عنوان پایتخت تابستانی شاهان هخامنشی مورد استفاده قرار گرفت. اثار و کتیبه های گنج نامه یکی از اثار بجای مانده از دوره هخامنشی در این شهر است،اثری فاخر که نتنها هگمتانه را از نظر موقعیت جغرافیایی بلکه از نظر موقعیت سیاسی نیز کاربردی تلقی میکند. کپی این اثر در نزدیکی نقش رستم(مرودشت) در بلندای کوهای سر به فلک کشیده وجود دارد اما متأسفانه با حمله اسکندر به ایران مورد تخریب شدید قرار گرفته ما از کنار هم گذاشتن سنگ شکسته ها متوجه این موضوع و کشف بزرگ شدیم امید است دست در دست هم حافظ میراث باستانی اجدادمان باشیم.

چهار فزپروردبن ۱۴۰۳ گنج نامه بسیار سرد بود با خودتان لباس گرم همراه داشته باشید تا سرما نخورید و بعد از طبیعت لذت ببرید

کتیبه های با شکوه گنجنامه به خط میخی نگاشته شده اند که یکی متعلق به داریوش و دیگری مربوط به پسرش خشایار شاه می باشد. در خصوص وجه تسمه گنج نامه می توان گفت؛ گنج نامه در زبان پارسی به معنای حکایت و داستان گنج است و عموم مردم را تصور بر این بوده است که راز گنجی نهان را در این کتببه ها نگاشته اند. ترجمه های فارسی هر دو کتبه در کنار این اثر ارزشمند وجود دارد.

بسیار زیبا بود و توضیحات راجب به کتیبه تقریبا کامل بود دو کتیبه کنار هم مربوط به داریوش و خشایار شاه می‌شنود که به وسیله آنها توانستند کتیبه بیستون را بخوانند و سر سبزی اطراف کتیبه و آبشار کنار کتیبه چشم نواز بود It was very beautiful and the explanation about the inscription was almost complete. The two inscriptions next to each other are related to Darius and Xerxes, the Achaemenid king, through which they were able to read the Biston inscription

عجب طبیعت و فضایی! من آخر هفته رفتم و خیلی شلوغ بود اما آب و هوا عالیه، گنجنامه کتبیه ای مقدس و مذهبی ای برای ایران باستان هست، مجموعه تفریحی ای ایجاد کردن که بانجی جامپینگ و سورتمه و تله کابین داره، ما سورتمه سوار شدیم که جذاب بود